|
|
|
|
Voor verdriet is ’t pad zelfs ’s nachts verlicht Annenski
't Hoorngeschal is nu verstild, Raadsels in 't hart zijn gebleven, Herfstsneeuw komt luchtig en mild Over het croguetveld zweven,
Ruis nog maar voort, laatste blad! Kwijn nog maar, laatste gedachten' Nooit wou 'k verhinderen dat Hij, die zo vrolijk was, lachte.
Ik heb de dierbare mond 't Bittere grapje vergeven... 0, als je morgen hier komt Over de sneeuwwitte dreven,
Dan gaan de kaarsen aan die 's Middags het vriendelijkst stralen, En uit de oranjerie Zullen we rozen gaan halen.
Augustus 1910, Tsarskoje Selo
De zware amberen dag duurt zonder einde voort! Hoe onverdraaglijk het verdriet, hoe zinloos 't wachten! En nogmaals wordt de zilveren stem van 't hert gehoord Dat in de dierentuin verhaalt van witte nachten. Ook ik weet zeker dat er koele sneeuw bestaat Een blauwe doopvont voor wie arm of ziek en oud is, En ook een kleine slede die onzeker gaat Onder het verre klokgelui dat zo vertrouwd is.
1913
Voor 0.A.Glebova-Soedejkina Waarnaar zit je zo te staren op de muur, Bij de laatste stralen van het hemelvuur?
Naar een meeuw op 't blauwe waterkleed misschien Of zou jij de Florentijnse tuinen zien? Of het park van Tsarskoje Sela, dat oord Waar jouw levensweg door onrust werd verstoord?
Of zie jij daar bij je knieën soms de man Die de witte dood koos, aan jouw ban ontkwam?
Nee, mijn ogen zijn slechts op de muur gericht - Naar de weerschijn van het dovend hemellicht.
18 juni 1913 Slepnjovo
Het innig samenzijn van mensen kent een lijn Die hartstocht noch verliefdheid ooit kan overschrijden, – Zelfs niet als lippen angstig stil versmolten zijn En liefde ’t hart uiteenrijt en doet lijden.
En vriendschap heeft geen macht hier, noch de tijd Van ’t vurige geluk, van groots beminnen, Wanneer de ziel nog vrij is en niet ingewijd In de vervoerde loomheid van de zinnen.
Wie streeft naar deze lijn heeft geen verstand, Wie hem bereikt gaat aan verdriet ten onder… Dus als mijn hart niet klopt onder jouw hand Is dat, zoals je nu begrijpt, geen wonder.
Mei 1915, Petersburg
't Betraande najaar lijkt een weduwvrouw Die, in het zwart gekleed, het hart doet schromen. De woorden van haar man gedenkend, diep in rouw, Laat zij haar tranen almaar stromen. Zo gaat het tot de stilste sneeuw zich vlijt Over die treurende, vol medeleven ... Vergetelheid van pijn en zaligheid - Daarvoor je leven zelfs te geven.
15 september 1921, Tsarskojee Selo Veranderen zijn portretten. De ogen zijn anders, de lippen Glimlachen op andere wijze. Ik merkte dat bij mijn terugkeer Van de begrafenis van een dichter. En ik ben er sindsdien op gaan letten, En mijn vermoeden werd bevestigd.
21 mei 1940
't Is zaak niet heel treurig te wezen, Vooral niet gesloten zijn. Neen! Een dichter moet helderheid geven, En open zijn voor iedereen.
Hij staat in het schijnsel van ’t voetlicht, En alles is doods, leeg en licht, Terwijl als een brandmerk de gloed zich Kil aftekent op zijn gezicht.
De lezer is echter een raadsel, Een schat diep verstopt in de aard, Ook hij, de toevallige, laatste, Die altijd het zwijgen bewaart.
En alles wordt daar naar behagen Verstopt voor ons door de natuur. Daar klinkt iemands hulpeloos klagen Op 't daartoe geëigende uur.
De nachtelijke schemer, die bleke Gedaanten, wat is het daar koud, En vreemd de ogen die spreken Met mij tot het morgenlicht grauwt,
Die mij soms van alles verwijten, Al keuren ze ook wel iets goed… Zo vloeien in woordeloos belijden Gesprekken vol zalige gloed.
Slechts kort duurt op aarde ons leven De kring die men gaan moet is nauw, Maar hij, de onbekende, is eeuwig Een vriend, aan de dichter getrouw.
Zomer 1959, Komarovo
En het is op die sterloze avond, Dat, verbaasd over 't lot, teruggekeerd Uit een dodelijk dal, uit de afgrond, Leningrad voor zichzelf salueert.
Frisse sneeuw verstuift langs de voren, 't Pijnbos wuift in de frisse wind. Geen vijandige stap meer te horen In mijn land dat zijn rust hervindt.
Februari 1945
AAN DE NAGEDACHTENIS VAN EEN VRIEND Als op de Overwinningsdag de morgen Nevelig rood kleurt in het ochtendgrauw, Is de verlate lente aan het zorgen Als bij een naamloos graf een weduwvrouw. Ze zit geknield en ademt op een knop, Ze strijkt de grassen glad, laat uit haar handen Een vlinder zachtjes op de aarde landen, En schudt het eerste paardenbloempje op.
8 november 1945
Herinneringen kennen drie getijden. 't Eerste is als de dag van gisteren. De ziel schuilt onder hun gezegend dak, Het lichaam is gelukkig in hun schaduw. De lach weerklinkt nog en de tranen stromen, De inktvlek op 't bureau is niet gewist,- Op 't hart als een stempel nog de kus, Die onvergetelijke kus bij 't afscheid... Maar dit is allemaal van korte duur... Er is geen dak meer boven 't hoofd, maar ergens Op een verlaten plek een eenzaam huis, Waar 't 's winters koud is, in de zomer gloeiend, Waar 't stoffig is, met grote spinnenwebben, Waar liefdesbrieven liggen te vergaan, Waar men portretten heimelijk vervangt, Waar mensen heengaan of 't een kerkhof is. Bij thuiskomst wassen ze met zeep hun handen En pinken nog een vluchtig traantje weg Van hun vermoeide ooglid - zuchten diep ... Maar 't klokje tikt steeds door, een nieuwe lente Vervangt de oude en de lucht wordt roze, De steden krijgen steeds een andere naam, En van wat was zijn geen getuigen meer Om samen mee te huilen, te gedenken. En langzaam gaan de schimmen van ons weg, We roepen ze niet langer, want hun terugkeer Zou veel te angstaanjagend voor ons zijn. En op een dag, wanneer we wakker worden, Zijn we de weg naar 't eenzaam huis vergeten, Stikkend van toorn en schaamte rennen we Er heen, maar (net als in een droom gebeurt) Alles is anders: mensen, dingen, muren, En niemand kent ons – we zijn vreemdelingen. We zijn niet waar we wezen moeten... God! En dan begint het allerbitterste: We kunnen het verleden, zien we, niet Binnen de grenzen van ons leven plaatsen, 't Verleden is voor ons haast even vreemd Als het voor onze naaste buurman is, we zouden onze doden niet herkennen, En zij die God van ons gescheiden heeft, redden zich heel goed zonder ons -en zelfs Nog beter ook...
5 februari 1945, Leningrad
U komt beslist een keer. Dus waarom dan niet nu? Ik wacht op u. ’t wordt mij te machtig. Ik doofde 't licht en opende de deur voor u, Zo simpel en zo raadselachtig. Neem elke vorm aan die u maar te binnen schiet, Kom mij met gasgranaten overvallen, Of met een loden pijp, zoals een aartsbandiet, Vergiftig me met tyfuswalmen. Kom als een sprookje, door u zelfbedacht, Tot walgens toe bekend uit het verleden, Waarin steeds weer een blauwgemutste wacht En ook een huisbaas, bleek van angst, optreden. 't Maakt mij niet uit. De Jenisej vervolgt haar dans, De Poolster werpt haar licht van boven. In de geliefde ogen zal de blauwe glans Ten slotte van ontzetting doven.
19 augustus 1939, Huis aan de Fontanka
Die stem, die twistte met de grote stilte, Kwam als de overwinnaar uit de strijd. Nog leeft in mij, als lied of leed, die winter, De laatste winter voor de oorlogstijd,
Die witter dan de Smolnykerk-gewelven, Mystieker dan de zomertuin zou zijn. We konden toen niet weten dat we weldra Om zouden zien in mateloze pijn.
Januari 1917
We kunnen geen afscheid nemen, En slenteren zij aan zij voort. Heel langzaam valt rond ons de schemer, Jij mijmert, en ik zeg geen woord.
We lopen een kerk in en kijken Naar uitvaart, doop, huwelijksmis. We gaan, elkaars blikken ontwijkend… Waarom het bij ons niet zo is?
Of we zetten op ’t kerkhof ons neder In de sneeuw, en we voelen ons vrij. Met je wandelstok schets je kastelen, Waar je eeuwig zult wonen met mij.
1917
Ineens waren we honderd jaren ouder, En dat kwam in één enkel uur tot stand: De korte zomer was voorbij, ’t werd kouder, En damp steeg van het omgeploegde land.
De stille weg was plots een bond gewemel, Zilverig rinkelend klonk ’t rouwbeklag… ’t gezicht bedekkend smeekte ik de hemel Dat God mij doden zou voor de eerste dag.
De schim van zang en hartstocht is vervlogen, Als nutteloos geworden last voor ’t brein. Aan ’t leeg geworden brein bevalt de Alhoge Een boek vol onheilstijdingen te zijn.
Zomer 1916, Slepnjovo Vlak voor de lente zijn er van die dagen: Onder het lichte sneeuwdek rust de wei, De bomen ritselen vol welbehagen, Het zoele windje dartelt licht en vrij. ’t Verbaasde lichaam voelt zich als herboren, En je herkent je eigen huis niet meer, Het lied dat jou verveelde kort tevoren, Zing je als nieuw, en vurig als weleer.
Lente 1915, Slepnjovo
’t is de vraag of je dood bent of levend,- Of ‘k op aarde moet zoeken naar jou Of alleen in mijn avondgebeden, Als ik om de ontslapenen rouw.
Het is alles voor jou: ’t daaglijks bidden, Slapeloosheids verterend vuur, Witte vluchten van al mijn gedichten, En mijn ogen van vlammend azuur.
Er is niemand die mij zo kastijdde, Die mij zo innig lief heeft gehad, Zelfs niet hij die me prijsgaf aan ’t lijden, Zelfs niet hij die me streelde en vergat.
Zomer 1915, Slepnjovo
Liefste, stuur geen duif aan mij en schrijf Geen ontdane brieven meer naar hier, Blaas in mijn gezicht geen maartse wind. Gisteren betrad ik 't paradijs, Waar in 't lommer van een populier Men voor ziel en lichaam vrede vindt.
En ik zie het stadje hiervandaan, Het paleis met wachthuisjes ernaast, Boven 't ijs -geel- de Chinese brug. Drie uur wachtje op mijn stoep, want gaan Kun je niet,je beeft en kijkt verbaasd Naar de nieuwe sterren in de lucht.
Als een eekhoorn spring ik in de olm, Als een zwaan geef ik naar jou een schreeuw, Als een wezel ren ik voor je uit, Ter verstrooiing van de bruidegom, Die daar in de blauwe dwarrelsneeuw Staat te wachten op zijn dode bruid.
27 februari 1915, Tsarskaje Sela
Als in een diepe put een witte steen, Schuilt één herinnering in mij. Bestrijden Kan ik haar niet, dat wil ik ook niet eens: Zij is de vreugde en zij is het lijden.
Ik denk dat wie mij in de ogen ziet, Haar in de kortste keren zal ontdekken. Dit stemt hem meer tot peinzen en verdriet Dan luisteren naar droevige gesprekken.
De goden maakten mensen tot een ding, Maar zó dat hun bewustzijn is gebleven, Opdat een groots verdriet voorgoed zal leven. Dat maakte jou tot mijn herinnering.
5 juni 1916, Slepnjovo 't Allereerste straaltje licht - Gods zegen - Gleed 't voorhoofd van mijn lief dat sliep, En de dromer werd een beetje bleker, Maar zijn slaap was daarna eens zo diep
't Licht dat uit de hemel kwam gegleden Leek welhaast een kus ... zo teder, warm Streek ik met lippen lang geleden Langs zijn lieve mond, zijn bruine arm…
Maar vandaag, nu ik nog lichaamlozer, Troostelozer dan de doden dwaal, Kom ik slechts als lied naar hem gevlogen, Streel ik als een vroege zonnestraal
14 mei
Hoe galmend en steil zijn de bruggen, Wat zijn deze pleinen hier breed! En boven ons, somber en rustig, Spreidt 't sterloze duister zijn kleed.
Twee sterflijke mensen, zo gaan we Door 't sneeuwdek, nog maagdelijk rein. En is het geen wonder hier samen Op 't uur voor ons scheiden te zijn?
Opeens heb ik knikkende knieën, Mijn adem lijkt moeizaam te gaan ... Jij -zonlicht van mijn poëzieën, Jij -zegening van mijn bestaan.
Dan deinen de donkere daken, Ik val met een plofweer omlaag, Het is niet zo erg te ontwaken Voor mij in mijn dorpstuin vandaag.
10 maart 1917, Petersburg
Goddank ga ik minder van hem dromen Denk ik minder vaak aan bestaan. Mist is op de witte weg gekomen, Over 't water vliegen schimmen aan.
Klokken de hele dag te horen Boven het geploegde land. 't Geluid Van de hoge Jona-kloostertoren Hoor je hier steeds boven alles uit.
‘k snoeide van de welige seringen Elke tak die niet meer bloeiend was; Langs de oude vestingwallen gingen Monniken voorbij met trage pas.
Moge ik, niet-ziende, dit herwinnen: ’t stoffelijk vertrouwde wereldbeeld. Met de koele rust van ’t niet-beminnen Heeft de Hemelvorst mijn ziel geheeld.
1912, Kiev Hoe vreselijk is 't lijf versleten, Hoe de gekwelde mond vervaald! Ik wilde van zo'n dood niet weten, En heb dit tijdstip niet bepaald.
't Leek mij dat ergens in den hogen De wolken botsten, dat daarbij Een bliksemschicht, snel aangevlogen, Een stem, door grote vreugd bewogen, Als eng'len neerdaalden op mij.
1913
Wat zou toch deze eeuw de allerergste maken? Wellicht dat in de walm van angst, verdriet, Zij wel de zwartste zweer wist aan te raken, Maar haar genezen kon zij niet.
In 't westen schijnt de aardse zon nog op de huizen, Zodat de daken in haar licht te glanzen staan. Hier zet de witte dood op alle deuren kruizen En roept de kraaien, en de kraaien vliegen aan.
Winter 1919
Vergeefs heb 'k jarenlang op hem gewacht. 't Is of ik al die tijd heb lopen dromen. Maar drie jaar terug -'t was op Palmzaterdag – Is een ondoofbaar licht tot mij gekomen. Mijn stem brak af, ik zweeg als was ik stom Want voor mij, lachend, stond mijn bruidegom
En buiten ging het volk voorbij, heel stil, Met kaarsen, ongehaast. O, nacht van geloven! Zacht kraakte 't dunne ijsdek van april, 't Gebeier van de klokken klonk van boven, Als een voorspelling waar men troost bij vindt. De lichtjes deinden in de zwarte wind.
Ik zag de witte narcissen en 't glas Met rode wijn op tafel staan. Er zweefde Een licht omheen alsof 't al ochtend was. Mijn hand, bespat met druppels kaarsvet, beefde, En op 't moment dat ik een kus ontving, Zong 't in mijn bloed: gezegende,juich, zing!
1916
De straatlantarens branden al, Ze wiegen heen en weer, en kraken, Sneeuwvlokken in een vrije val, Die 't feestelijker, lichter maken.
De paarden gaan opeens heel vlug, Als van iets achter zich geschrokken, Het blauwe dekkleed op hun rug Gaat schuil onder de witte vlokken.
Een dienaar in livrei met goud Staat op de slede, onbewogen, Terwijl de tsaar 't geheel aanschouwt, Bevreemd, met lege lichte ogen.
Winter 1919
Jij bent dood, verrijst niet meer Uit de sneeuw. Vijfmaal Schoten, achtentwintig keer Bajonettenstaal. En ik naaide voor mijn man Bitter linnengoed. Hoe bemint het Russisch land Elke druppel bloed.
16 augustus 1921
Nam soms mijn levenslot een nieuwe wending, Of is het spel nu echt gedaan? Waar zijn de winters dat ik pas naar bed ging Als ik de klok zes hoorde slaan?
Ik leef hier kalm en sober tegenwoordig Aan deze ongerepte kust. Voor ’t uitspreken van lege, lieve woorden Ben ik niet langer toegerust.
’t Is bijna kerst, ik kan het niet geloven. Ontroerend groen is ’t steppeland. De zon straalt. Een haast warme golf strijkt over Het vlakke spiegelende strand.
Wanneer ik loom en uitgeput versmachtte Van dit geluk, dan droomde ik en genoot, Inwendig bevend, van die rust en trachtte Mij altijd voor te stellen in gedachten Dat zó de zielen dwalen na de dood.
December 1916, Sebastopol (Belbek) Anna Achmatova- Werken (Amsterdam 2007) Vertaling uit het Russisch door M. Berg en M. Wiebes
|
|
|
de Rijn - collage 30 x 40 cm
Share |
canandanann 31-01-2012
|
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
